Βασικές πρώτες βοήθειες

Η προτεραιότητα πάντα: ασφάλεια και 112

Πριν αγγίξεις οποιονδήποτε: εξασφάλισε τον χώρο (μην γίνεις εσύ το δεύτερο θύμα). Κάλεσε ή ζήτα να καλέσουν το 112 και ακολούθησε τις οδηγίες τους. Αυτά τα βήματα δεν αντικαθιστούν ένα μάθημα: κάνε ένα, αλλά να έχεις ξεκάθαρα τα βασικά.

Αναίσθητο άτομο που αναπνέει

1. Έλεγξε αν ανταποκρίνεται: φώναξε δυνατά, τράνταξε απαλά τους ώμους.
2. Άνοιξε τον αεραγωγό: γείρε το κεφάλι προς τα πίσω, ανύψωσε το πηγούνι.
3. Κοίτα, άκουσε και νιώσε την αναπνοή για 10 δευτερόλεπτα.
4. Αν αναπνέει: βάλε το στο πλάι (θέση ασφαλείας), παρακολούθησε την αναπνοή και κάλεσε το 112.
5. Αν ΔΕΝ αναπνέει ή αναπνέει ανώμαλα (λαχανιάσματα): ξεκίνα ΚΑΡΠΑ.

ΚΑΡΠΑ (καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση)

• Ξάπλωσε το άτομο σε σκληρή επιφάνεια, γονάτισε στο πλάι.
• Πτέρνα του ενός χεριού στο κέντρο του στήθους, το άλλο χέρι από πάνω, δάχτυλα μπλεγμένα, χέρια τεντωμένα.
• Συμπίεσε δυνατά και γρήγορα: 100-120 συμπιέσεις ανά λεπτό, βάθος 5-6 εκατοστά.
• Άφησε το στήθος να επανέλθει μεταξύ των συμπιέσεων.
• Αν ξέρεις και μπορείς: 2 αναπνοές διάσωσης κάθε 30 συμπιέσεις (στόμα με στόμα με μάσκα ή μαντήλι).
• Μην σταματήσεις μέχρι να φτάσει βοήθεια, να αντιδράσει το άτομο ή να εξαντληθείς. Ιδανικά, εναλλάξου με άλλο άτομο κάθε 2 λεπτά.
• Αν υπάρχει απινιδωτής (AED) κοντά: άνοιξέ τον και ακολούθησε τις οδηγίες του· αυτός αποφασίζει αν θα δώσει ηλεκτροσόκ.

Πνιγμονή (χειρισμός Heimlich)

1. Αν βήχει: ενθάρρυνε το να βήξει· μην χτυπήσεις ακόμα.
2. Αν δεν βήχει, δεν μιλάει ούτε αναπνέει: 5 δυνατά χτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες με την πτέρνα της παλάμης.
3. Αν δεν πιάνει: 5 κοιλιακές συμπιέσεις — από πίσω, γροθιά πάνω από τον αφαλό, πιάσε με το άλλο χέρι και σπρώξε προς τα μέσα και πάνω.
4. Εναλλάξ 5 χτυπήματα και 5 συμπιέσεις μέχρι να βγάλει το αντικείμενο ή να χάσει τις αισθήσεις του.
5. Αν χάσει τις αισθήσεις του: ξάπλωσέ το και ξεκίνα ΚΑΡΠΑ· σε κάθε αναπνοή κοίτα αν φαίνεται το αντικείμενο (βγάλε το μόνο αν το βλέπεις).

Αιμορραγίες

1. Άμεση σταθερή πίεση με γάζα ή καθαρό πανί πάνω στο τραύμα.
2. Μην αφαιρέσεις τον μουσκεμένο επίδεσμο: πρόσθεσε κι άλλο από πάνω και συνέχισε να πιέζεις.
3. Ανύψωσε το άκρο αν δεν υπάρχει κάταγμα.
4. Αν η αιμορραγία δεν σταματά και είναι σε χέρι ή πόδι, και υπάρχει κίνδυνος θανάτου: τουρνικέ (μόνο σε ακραία περίπτωση), 5 εκατοστά πάνω από το τραύμα, σημείωσε την ώρα, μην το χαλαρώσεις.
5. Καθάρισε το τραύμα με καθαρό νερό όταν η αιμορραγία ελεγχθεί.

Εγκαύματα

• Ψύξε με τρεχούμενο νερό (όχι πάγο) για 15-20 λεπτά.
• Αφαίρεσε κοσμήματα και ρούχα που δεν έχουν κολλήσει.
• Κάλυψε με καθαρό, υγρό πανί.
• ΜΗΝ εφαρμόσεις πάγο, οδοντόκρεμα, βούτυρο ή σπιτικές θεραπείες.
• Ηλεκτρικά ή χημικά εγκαύματα, σε πρόσωπο, χέρια, αρθρώσεις ή μεγάλης έκτασης: 112.

Κατάγματα και διαστρέμματα

• Μην μετακινήσεις το άτομο αν υπάρχει υποψία κάκωσης σπονδυλικής στήλης (πτώση, ατύχημα).
• Ακινητοποίησε την περιοχή όπως είναι, χωρίς να την ισιώσεις: αυτοσχέδιος νάρθηκας (χαρτόνι, σανίδα) δεμένος με πανί.
• Πάγος τυλιγμένος (ποτέ απευθείας) 15-20 λεπτά, ανύψωσε το άκρο.
• Μωβ δάχτυλα, μυρμήγκιασμα ή κρύο: σημάδι ότι ο επίδεσμος σφίγγει· χαλάρωσέ τον.